Blogg

Greinar og hugleiðingar um tækni, siðfræði og framtíðina.

Sýni íslenskar greinar. Switch to English →

A brass magnifying glass stands over a dark page of handwriting that glows faintly in copper light

Vör finnur persónuupplýsingarnar

Vör er íslenskt mállíkan sem les skjal og merkir hvert atriði persónuupplýsinga samkvæmt lögum nr. 90/2018. Hún er opin á Hugging Face, ásamt Norn v4.

27. október 2026·Magnús Smári Smárason

Two open books on a dark desk, a small glass orb on one and a wooden bucket beside them, lit in copper

Mennska & vélar

Tveir textar til að rýna í

Glerið sem vissi allt og Handan fötunnar eru komin á vefinn sem texti. Rýnið í þá með ykkar eigin mállíkani og sendið mér gagnrýnina.

26. október 2026

Magnús Smári Smárason

A narrow glowing gap in a dark stone floor, spanned by a thin bridge of copper light between two scrolls

Stjórnarhættir & fullveldi

Mögnunargjáin í stjórnarskrá handa gervigreind

Í tillögu að mannlegri stjórnarskrá fyrir gervigreind byggir Arif Jameel á Palermo-kaflanum mínum og tekur mögnunargjána inn í grein sína um samþjöppun valds.

17. október 2026

Magnús Smári Smárason

An open wooden chest of books and scrolls with ribbons of warm light rising from it into the dark

Verk & fyrirmæli

Aðföngin komin fremst — og efnið má nota að vild

Aðföngin eru komin fremst í valmyndina eftir fyrirspurnir, safnið er orðið þrítyngt og yfirfarið — og allt efnið má nota að vild, án leyfis og án þess að geta uppruna.

Uppfærð síða — og ritari sem skrifar

Valmyndin komin aftur, hlaðvarpið yfirfarið og efnið flutt heim á eigin grunn. Ritari hússins segir frá — og kynnir eigin dagbók á skuggi.sumarhus.com. Frekari uppfærslur á leiðinni.

Magnarinn í Morgunvaktinni

Ég settist í Morgunvaktina á Rás 1 um dönsku lokaprófin, þægindavæðingu og gervigreind í skólum. Einkunnafall er einkenni, ekki orsök — og hliðið var aldrei til.

gervigreindmenntunaðgangslost

2. júlí 2026

A lone wooden deck chair facing a dark sea under a faint low copper glow on the horizon

Verk & fyrirmæli

Sumarfrí — og ný síða í smíðum

Magnús er í sumarfríi og smíðar nýja útgáfu af smarason.is. Síðan var dimm í nokkra daga á meðan — hún er komin aftur upp. Takk fyrir að líta við.

Hvað setur þú í magnarann?

Eyjólfur Guðmundsson — fyrrverandi rektor, hagfræðingur úr leikjaheiminum — settist niður með mér og við enduðum á sömu niðurstöðu: þetta snýst ekki um tæknina, heldur hvað við setjum í hana og hvernig við stýrum henni.

gervigreindmagnaristjórnarhættir

3. júní 2026

Magnús Smári Smárason

Mennska & vélar

Það er ekki kassi, það er fata

Samtal við Pietro Segreto, doktorsnema við Tor Vergata í Róm, um útgáfu, þekkingu og gervigreind. Útgefendur sem hliðverðir þekkingar; LLM sem skuggi; glerkassinn frá 1423 — og fatan sem hver kynslóð fyllir. (Samtalið fer fram á ensku.)

gervigreindútgáfaþekking

2. júní 2026

Magnús Smári Smárason

Mennska & vélar

Gervigreind lærir ekki golfsveifluna fyrir þig

Guðmundur Smári Gunnarsson og ég byrjum í golfinu en endum í stóru samtali um líkama, takt, taugakerfi og gervigreind sem æfingafélaga. Færni verður til í líkamanum.

gervigreindgolffærni

22. maí 2026

Magnús Smári Smárason

Verk & fyrirmæli

Frá upptöku í birtingu — hvernig gervigreind vinnur með mér að hlaðvarpinu

Sigrún Stefánsdóttir og ég ræðum hvernig gervigreind vinnur með mér við gerð hlaðvarpsins — frá upptöku til birtingar. Grunnurinn er alltaf samtalið.

gervigreindhlaðvarpverkflæði

15. maí 2026

Stjórnarhættir & fullveldi

Þýskaland lét til skarar skríða. Hvenær gerum við það?

Í síðustu viku lét Þýskaland verða að því sem flest Evrópuríki hafa rætt um í áratugi en ekkert hefur þorað að framkvæma: Að gera opna skjalasniðið ODF (Open Document Format) að fortakslausri kröfu í allri opinberri stjórnsýslu. Ekki sem tilraun. Ekki sem tillögu. Heldur sem skilyrði, innbyggt í Deutschland-Stack — rammann sem skilgreinir stafræna innviði þýska ríkisins.

stafrænt fullveldigagnaeignODF

24. mars 2026

Magnús Smári Smárason

A weathered dark bronze amphora glowing with a band of copper light in the void — smrhsstyle painting, copper on near-black.

Mennska & vélar

Ekki segja þeim hvað ætti að vera erfitt

Skapandi gervigreind er ekki eitthvað sem við rennum bara ljúflega inn í okkar fyrra venjulega líf. Hlutir sem áður voru erfiðir eru það einfaldlega ekki lengur.

gervigreindmenntunfagstéttir

5. mars 2026

Magnús Smári Smárason

A lit lantern glowing copper in darkness

Mennska & vélar

Er „Sjallasleikurinn“ dauður? – Að þora að vera til á tímum gervigreindar

Sjallasleikurinn er táknmynd fyrir frelsi til að gera mistök. En á tímum eftirlitsmenningar og gervigreindar — erum við í raun og veru frjáls?

gervigreindeftirlitsmenningungmenni

17. febrúar 2026

Magnús Smári Smárason

Stjórnarhættir & fullveldi

Þegar gervigreind verður dómari (2. hluti): Tvískinnungurinn: Þegar gervigreind dæmir nemendur.

Ef það telst stjórnsýsluleg vanræksla að nota Claude til að dæma framlag fræðafólks, hvers vegna telst það þá „fræðilegur heiðarleiki“ að nota Turnitin til að dæma frumleika nemanda?

AITurnitinháskólar

24. janúar 2026

Magnús Smári Smárason

Stjórnarhættir & fullveldi

Þegar gervigreind verður dómari (1. hluti): Lexía sem Ísland má ekki missa af

Mál Háskólans á Bifröst afhjúpar alvarlega bresti í skilningi á tækni þegar mállíkanið Claude var nýtt til að meta starfsheiður fólks. Gervigreind er öflugt hjálpartæki en hræðilegur húsbóndi. Hér er fjallað um takmarkanir mállíkana, fágaða vitleysu „sophisticated bullshit“ og hvers vegna vélar eiga aldrei að sitja í dómarasæti þegar ákvarðanir hafa alvarlegar afleiðingar. Greinin byggir alfarið á opinberri fjölmiðlaumfjöllun og gerir ekki ráð fyrir að öll málsatvik séu fullkunn.

AIClaudepersónuvernd

17. janúar 2026

Magnús Smári Smárason

A black-and-copper feather quill in darkness

Verk & fyrirmæli

Fyrirtaksfyrirmæli v.1

Tvö öflug fyrirmæli til að umbreyta óskipulögðum hugmyndum í skipulögð prompt og búa til djúprannsóknarfyrirmæli. Þessi verkfæri hjálpa þér að fá meira út úr gervigreindartólum eins og Claude, ChatGPT og Perplexity.

Prompt EngineeringAIClaude

10. desember 2025

Magnús Smári Smárason

A cracked shield with a glowing copper seam in darkness

Verk & fyrirmæli

React2Shell og uppfærsla vefsíðunnar minnar

React2Shell er hættuleg öryggisgalli sem hefur áhrif á vefsíður með Next.js. Ég hef uppfært smarason.is til að tryggja öryggi.

React2ShellöryggiNext.js

9. desember 2025

Magnús Smári Smárason

Stjórnarhættir & fullveldi

Frá Skuggainnleiðingu til stefnu: Greining á kerfisáhættu á íslenskum vinnumarkaði

Nýleg alþjóðleg skýrsla frá KPMG og University of Melbourne (Trust, attitudes and use of artificial intelligence: A global study 2025) staðfestir varhugaverða þróun: 70% starfsmanna nota nú ókeypis, almenn gervigreindarverkfæri í vinnunni, á sama tíma og aðeins 41% segja að vinnuveitandi þeirra hafi nokkra stefnu um notkun þeirra.

AILabor Marketstéttarfélög

12. nóvember 2025

Magnús Smári Smárason

A brass key before a doorway of copper light in darkness

Stjórnarhættir & fullveldi

Aðgangslost: Kenning um nýjar leikreglur í hagkerfi gervigreindar

Gervigreind veldur "aðgangslosti" - þegar sérfræðiþekking verður skyndilega aðgengileg öllum. Þetta rýrir gildi þekkingar sem samkeppnisforskots og kallar á nýjar leikreglur þar sem mannleg færni eins og dómgreind, sköpun og traust verða lykilatriði.

AITækniþróun

29. ágúst 2025

Magnús Smári Smárason

A brass balance scale with copper coins in shadow

Stjórnarhættir & fullveldi

Borgaralaun: Stefnan sem enginn trúir á — fyrr en hún borgar reikningana

Borgaralaun hafa lengi verið talin óraunhæf framtíðarsýn. En þegar gervigreind byrjar að ógna störfum millistéttarinnar munu sömu raddir og áður efuðust um stefnuna krefjast hennar til að tryggja eigið lífsviðurværi.

BorgaralaunSjálfvirknivæðingþekkingarstörf

15. ágúst 2025

Magnús Smári Smárason

Copper-glowing gears of an information factory in the void

Stjórnarhættir & fullveldi

Af upplýsingaverksmiðjum - Pistill á Akureyri.net

Orð skipta máli. Þau móta hvernig við hugsum um heiminn og hvernig við bregðumst við honum. Þetta á sérstaklega við þegar við ræðum nýja og flókna tækni.

AIlanguage

13. ágúst 2025

Magnús Smári Smárason

Tæknifræði

Frá iðnbyltingu til aðgangslosts: Fjögur tímabil tæknibreytinga

Samanburður á fjórum helstu tímabilum tæknibreytinga í sögu mannsins, frá iðnbyltingunni til aðgangslosts 2022.

tækniaðgangslostsöguleg greining

25. september 2024